Batzar Nagusietako bozeramaile Eneritz de Madariagak salatu du gutxi batzuentzako zerga-pribilegioetara itzultzea dakarrela proposamenak, eta horrek baliabide gutxiago ekarriko dituela zerbitzu publikoetarako
Bizkaiko Foru Aldundiak baliabide publikoak etxebizitzako inbertsio pribatuaren zerbitzura jartzea gaitzetsi du, bai eta osasun-aseguru pribatuak eta gimnasioetako kuotak desgrabatzea ere, osasun publikoa indartu beharrean
EAJri eta PSE-EEri gutxienekoen itunak zer jasotzen duen argitzeko eskatu die, eta PSE-EEri azal dezala zer aldatu ahal izan duen eta zerga-politika hori babesteko prest ote dagoen
Elkarrekin Podemosek osoko zuzenketa aurkeztuko dio Bizkaiko Foru Aldundiaren zerga-neurrien foru-arauaren proiektuari, proiektua erretiratzea eskatzeko. Hala iragarri du gaur taldeak Batzar Nagusietan duen bozeramaile Eneritz de Madariagak. Haren arabera, Foru Gobernuak proposatutako «zerga-iraultzak» gaitasun ekonomiko handiagoa dutenen aldeko salbuespenetan eta pizgarrietan oinarritutako zerga-sistemara itzultzea dakar eta, ondorioz, baliabide gutxiago egongo dira zerbitzu publikoetarako.
Batzar Nagusietako Ogasun eta Finantza Batzordeak gaur hartu du Bizkaiko Foru Aldundiaren agerraldia, 2026ko zerga-neurrien Foru Arauaren Proiektua azaltzeko. De Madariagak salatu duenez, proiektua apirilean, 2025ean, Euskadi osorako Podemosekin adostutako zerga-berrikuspenaren oinarri izan ziren progresibotasunaren, birbanaketaren eta gizarte-babesaren ardatzen kontrako norabidean doa. “Berriro ere, gutxi batzuentzako 'zerga-pribilegioen' bidetik itzultzen ari dira. Enpresa jakin batzuei gero eta onuragarriagoa den zerga-plangintza egiteko bidea errazteko bidetik; horren kostua, azkenean, baliabide publiko gutxiago izatera itzultzen da”, kritikatu du.
Eta norabide-aldaketa hori -ohartarazi du- “oso kezkagarria” da, “herritarren zati handi batek etxebizitza eskuratzeko, hilabete-amaierara iristeko edo erosteko ahalmenari eusteko zailtasunak dituen une honetan gertatzen delako. Eta arazo horiei guztiei, logika ororen aurka, zergadun jakin batzuen zerga-karga murriztuz erantzuten diezue”, azpimarratu du salaketan.
Elkarrekin Podemoseko bozeramaileak bere agerraldian ez du alde batera utzi proiektuak Bizkaiko Batzar Nagusietara iritsi arte izan duen hasierako ibilbidea: lehenik, Foru Aldundiak zerga-iraultza iragarri zuen, eta Madrilen aurkeztu zuen enpresa-ordezkari, banku eta enpresa handietako ehun ordezkari baino gehiagoren aurrean; ondoren, Foru Gobernuari eusten dioten bi alderdiek -EAJk eta PSE-EEk- desadostasunak zuzentzeko akordioa lortu zutela jakinarazi zuten; eta, azkenik, jatorrizko proiektua aurkeztu zen foru Ganberan. “Proiektu hau sortzeko moduak berak pista asko ematen zituen ondoren etorriko zenari buruz”, azpimarratu du.
Horregatik, gutxienekoen ituna delakoaren inguruan, De Madariagak haren benetako edukia ezagutzeko eskatu du. “Azaldu iezaguzue zehazki zertan datzan akordio hori, proiektu honen zein atal dauden benetan
adostuta Foru Gobernuaren barruan eta zein ez. Eta baita aldez aurretik adostutako aldaketarik ote dagoen
ere”. Bozeramaileak PSE-EEri ere bere jarrera argitzeko eskatu dio: “Ekainean publikoki erakutsi zituzten desadostasunen ondoren, mahai gainean geratzen den galdera politikoa argia da: prest al dago PSE-EE zerga-politika hau babesteko?”, galdetu du.
Foru-arauaren proiektuaren artikuluei dagokienez, De Madariagak Elkarrekin Podemosentzat kezka handia eragiten duten lau neurri-multzo zehaztu ditu. Lehenik eta behin, zenbait enpresa, jabe eta inbertitzailerentzako salbuespenak, murrizketak eta zerga-onurak zabaltzea jasotzen du, enpresa-errotzea deritzon argudioaren pean; bitartean, kontrapartidak, neurri handi batean, lehendik dagoena mantentzera mugatzen dira. Era berean, talentua erakartzeko, langileak fidelizatzeko eta haien errotzea sustatzeko aitzakiapean, desberdintasunak areagotzeko neurriak aurreikusten dira, lehen eta bigarren mailako langileak sortzeko.
Era berean, etxebizitzaren arloan, De Madariagak gaitzetsi egin du proiektuak baliabide fiskal publikoak etxebizitzako inbertsio pribatua erakargarri eta errentagarri egiteko erabiltzea aurreikusten duela. Haren ustez, horrek, etxebizitzaren arazoa konpondu beharrean, etxebizitzak funts pribatuen esku jarraitzea indartzen du. “Etxebizitzak funts pribatuenak izaten jarraitzen dute, eta zerga-pizgarria herritar guztiok ordaintzen dugu, denon artean”, “Neurri hauek ez dute etxebizitza eskuratzeko arazoa konpontzeko balio; are gehiago, kontrakoa egiten dute. Lagundu nahi baduzue, bada, lagundu parke publiko bat eraikitzen, bermatu etxebizitza eskuragarria. Baina ez piztu inbertsio-funtsen espekulazioa”, kritikatu du.
De Madariagak Foru Aldundiari ere aurpegiratu dio, langileen lan-baldintzak hobetu eta haien ongizate fisiko eta mentala sustatu nahi izatearen argudioaren pean, osasun-aseguru pribatuak eta gimnasioetako kuotak desgrabatzea aukeratu izana -lehenik eta behin ordaindu ahal izan behar diren gastuak-, osasun publikoa, zerbitzu publikoak eta politika unibertsalak indartu beharrean.
Neurri horiek guztiak -ohartarazi du De Madariagak- ezin dira zuzenketa partzialen bidez konpondu, kenkari bat ukitu, baldintza bat zorrotzago ezarri edo kontrol gehigarriren bat txertatzeko. Izan ere, desadostasuna zerga-ereduan dago. “Guk gehiengoaren zerbitzura dagoen zerga-sistema defendatzen dugu; zuek, berriz, pribilegioen zerga-sistema proposatzen duzue”, laburbildu du. “Ez da desberdintasun tekniko bat, baizik eta ideologikoa, politikoa, ekonomikoa eta baita klaseari dagokiona ere”. Horregatik, Elkarrekin Podemosek osoko zuzenketa aurkeztuko du, “zerga-progresibotasuna ahultzen duen, baliabide publikoak murrizten dituen, desberdintasunak areagotzen dituen eta gutxi batzuen pribilegioak Bizkaiko gehiengoaren interesen aurretik jartzen dituen” proiektua erretiratzea eskatzeko.
“Hamarkadak daramatzagu mantra hori entzuten, ia lege ekonomiko bat balitz bezala aurkeztuta: klase pribilegiatuarentzako pizgarri eta kenkari gehiago, langile-klasearentzako ongizate handiagoa. Bada, ez. Ez gaude lege ekonomiko baten aurrean. Erabaki politiko baten aurrean gaude. Aukera ideologiko baten aurrean, argi eta garbi liberalaren aurrean, ekonomikoki pribilegiatua den klase baten interesak lehenesten dituena”, ondorioztatu du.
PODEMOS Ahal Dugu
